-

بدون شک یکی از مهمترین آثار بجا مانده از دوران باستان در سرزمین کهن ایران، بقایای آتشکده آتشکوه نیم ور و در استان مرکزی است. عظمت این بنا به حدی است که قطعاً جزء برترین آتشکده های زرتشتیان جهان بشمار می رود.

بدون شک یکی از مهمترین آثار بجا مانده از دوران باستان در سرزمین کهن ایران، بقایای آتشکده آتشکوه نیم ور و در استان مرکزی است. عظمت این بنا به حدی است که قطعاً جزء برترین آتشکده های زرتشتیان جهان بشمار می رود. چنانکه ابن فقیه همدانی بنای این آتشکده را هم طراز با ایوان کسری، قصر شیرین و معبد آناهیتای کنگاور می داند. مورخان بنای آتشکده را متعلق به دوره ساسانیان دانسته و معتقدند که بر اساس شواهد و قرائن تا قرن چهارم هجری سالم بوده است.
آندره گدار باستان شناس معروف که درباره آتشکده های ایران تحقیق نموده در کتاب آثار ایران جلد ۱ و ۲ می نویسد: گفته حمدالله مستوفی قزوینی: نمیسور از اقلیم چهارم است. جمشید پیشدادی ساخت و در آنجا جهت خود قصری عالی کرده بود اطلال و آثار آن هنوز باقی است و گشتاسب درو آتشخانه ساخت از قصر قدیمی اصلی بیشک چیزی برجای نمانده است
در همین زمینه حکیم محمد تقی خان در کتاب گنج دانش در مورد بنای آتشکده آورده است که: گویند جاسب از بناهای یکی از امرای عسگریه همای دختر بهمن بن اسفندیار مشهور به نیم ور می باشدو این امیر در نراق و دلیجان و دهات پشت گدار حکومت داشته و امیر مذکور آتشکده ای در دو فرسخی نمیم ور در کوه معروف به کوه آتشکوه ساخته و به وضع چهار صفه بنا شده و هنوز پایه هایش برقرار است و در آن سنگ های عریض و طویل به ککار برده اند که هر قطعه سنگی از آن یک زرع و نیم عرض و سه زرع طول دارد و دوازده گره کلفتی هر پارچه سنگ می شود. در این زمانی که خراب شده ، چهار عدد از آن سنگها روی هم نصب و استوار است و در کنار آتشکده چشمه جاری است که از آن آب، زراعت می نمایند هوای خوب و مرتعی دلکش و مرغوب دارد که الحال متعلق به چند خانوار بختیاری است. بنای آتشکده در دامنه کوه آتشکوه و در کنار رودخانه ای به همین نام ، در مساحتی حدود ۶۰۰ متر مربع احداث شده است. طول بنا ۴۰/۲۸ متر و عرض آن در بخش شرقی ۶۰/۱۲ و در بخش غربی ۲۵ متر می باشد. مجموع آتشکده از سه بخش تالار اصلی (شرقی)، تالار غربی و راهرو تشکیل شده است که به ذکر مشخصات آن می پردازیم